Wat is NAD+ en waarom daalt het met de leeftijd?
NAD+ staat voor nicotinamide-adenine-dinucleotide. Het is een co-enzym dat in vrijwel elke cel voorkomt en onmisbaar is voor de omzetting van voedingsstoffen in bruikbare energie. Daarnaast is het de brandstof voor enzymen die betrokken zijn bij DNA-herstel (PARP's), celstressrespons (sirtuïnes) en immuunfunctie (CD38) [1].
In modelorganismen — en in beperktere mate ook in menselijk weefsel — dalen de NAD+-spiegels geleidelijk met de leeftijd. Dat lijkt te komen door een combinatie van verminderde aanmaak en verhoogd verbruik, onder meer doordat enzymen als CD38 actiever worden bij chronische, laaggradige ontsteking. Die daling hangt samen met verouderingsverschijnselen zoals metabole achteruitgang en verminderd DNA-herstel, maar of ze bij mensen een oorzaak of vooral een begeleidend verschijnsel van veroudering is, is niet vastgesteld [1].
De belofte: NAD+ aanvullen met NMN of NR
NAD+ zelf slikken heeft weinig zin: het molecuul wordt in het maag-darmkanaal afgebroken. Daarom richt het onderzoek zich op voorlopers die het lichaam zelf tot NAD+ kan omzetten, vooral nicotinamide-mononucleotide (NMN) en nicotinamide-riboside (NR) — beide verwant aan vitamine B3 [1].
De verwachtingen komen grotendeels uit dierstudies. Bij oude muizen verbeterde NAD+-aanvulling onder meer de stofwisseling, de vaatfunctie en het uithoudingsvermogen [1]. Dat voedde de hoop dat suppletie ook bij mensen verouderingsprocessen zou kunnen afremmen. Precies die vertaalslag blijkt echter de zwakke schakel.
Wat laten humane studies zien?
Eén ding staat inmiddels redelijk vast: NMN en NR verhogen de NAD+-spiegels in het bloed. In een van de eerste placebogecontroleerde studies bij gezonde volwassenen van middelbare en oudere leeftijd werd NR goed verdragen en stegen de NAD+-waarden in bloedcellen met ongeveer zestig procent; aanwijzingen voor een gunstig effect op de bloeddruk waren exploratief en vroegen om vervolgonderzoek [2].
De klinische uitkomsten daarna zijn gemengd. In een veelbesproken studie in Science verbeterde NMN bij postmenopauzale vrouwen met prediabetes de insulinegevoeligheid van spierweefsel — een interessant signaal, al steeg het NAD+-gehalte in de spier zelf niet meetbaar en veranderden de meeste andere uitkomsten niet [3]. Een systematisch review met meta-analyse van gerandomiseerde NMN-studies bevestigde vervolgens dat de NAD+-spiegels in het bloed stijgen, maar vond geen significante effecten op nuchtere glucose, triglyceriden of cholesterolwaarden [4].
Het patroon over de studies heen: de NAD+-spiegel beweegt, maar de uitkomsten die er klinisch toe doen, bewegen vooralsnog nauwelijks mee. Daarbij past de kanttekening dat de meeste trials klein waren en weken tot maanden duurden — te kort om effecten op veroudering zelf te kunnen aantonen of uitsluiten [4][5].
De FDA-kwestie rond NMN
Rond NMN speelde in de Verenigde Staten bovendien een opmerkelijke juridische kwestie. In november 2022 stelde de FDA dat NMN niet langer als voedingssupplement verkocht mocht worden, omdat de stof eerder als kandidaat-geneesmiddel in klinisch onderzoek was genomen — de zogeheten drug preclusion [6]. Na bezwaarschriften en een rechtszaak vanuit de supplementenindustrie kwam de FDA daar in september 2025 op terug: omdat NMN al vóór dat geneesmiddelenonderzoek als supplement op de Amerikaanse markt bleek te zijn, valt het toch onder de definitie van voedingssupplement [6].
Belangrijk om te beseffen: deze episode ging over marktregels, niet over werkzaamheid. De FDA heeft nooit beoordeeld óf NMN tegen veroudering werkt. In de EU ligt de situatie weer anders: daar geldt NMN als nieuw voedingsmiddel (novel food) zonder toelating, waardoor de verkoop als supplement formeel niet is toegestaan.
Influencer-hype versus data
Ondertussen presenteren bekende longevity-influencers NAD+-suppletie regelmatig als bewezen verjongingsstrategie, soms met eigen supplementlijnen of commerciële belangen op de achtergrond. De wetenschappelijke literatuur is aanzienlijk voorzichtiger. Een recent overzicht in Nature Metabolism concludeert dat het klinische bewijs voor NAD+-voorlopers bij menselijke veroudering beperkt en voorlopig is: studies zijn klein, kort en meten vooral surrogaatmarkers in plaats van uitkomsten die er voor gezondheid echt toe doen [5].
Dat een bloedwaarde stijgt, klinkt indrukwekkend, maar zegt op zichzelf weinig. De kernvraag — leven mensen langer of gezonder door NMN of NR — is met de huidige data eenvoudigweg niet te beantwoorden. Grotere en langere trials lopen nog; tot die tijd is scepsis tegenover absolute claims de meest rationele houding [5].
Kort samengevat
NAD+ is een essentieel co-enzym waarvan de spiegels met de leeftijd dalen, en NAD+-voorlopers als NMN en NR worden onderzocht voor hun mogelijke rol bij gezond ouder worden [1]. Humane studies laten consequent zien dat de NAD+-spiegels in het bloed stijgen, maar klinisch relevante verbeteringen blijven tot nu toe grotendeels uit [2][3][4]. De Amerikaanse FDA-kwestie rond NMN was een juridisch dispuut over marktstatus, geen oordeel over werkzaamheid [6]. Wie breder wil kijken naar wat er in het verouderingsonderzoek speelt, kan ook ons artikel over rapamycine en longevity lezen. Dit artikel is informatief bedoeld en geen behandel- of suppletieadvies; bespreek vragen over supplementen en veroudering met een arts.